Opadanie powieki (ptoza) – przyczyny, objawy i leczenie

Opadanie powieki górnej, czyli ptoza, to stan, w którym brzeg powieki znajduje się niżej niż powinien i zasłania część źrenicy. Wiele osób traktuje je jako „zmęczone spojrzenie” lub naturalny efekt wieku, tymczasem ptoza ma konkretne przyczyny, a większość z nich można skutecznie leczyć operacyjnie.

Ptoza a nadmiar skóry powiek

Warto od razu rozróżnić dwa problemy, które często występują razem, ale wymagają innego leczenia:

• Nadmiar skóry powiek (dermatochalaza) – powieka sama w sobie jest na właściwej wysokości, ale zwisający fałd skóry zasłania jej brzeg i rzęsy. Leczeniem jest plastyka powiek górnych.
• Ptoza właściwa – opada sam brzeg powieki, bo mięsień unoszący powiekę (dźwigacz) lub jego rozcięgno nie pracują prawidłowo. Tu plastyka skóry nie wystarczy – potrzebna jest operacja ptozy.

Rozróżnienie to zadanie lekarza na kwalifikacji: mierzy się wysokość szpary powiekowej, położenie brzegu powieki względem źrenicy oraz siłę dźwigacza.

Najczęstsze przyczyny

• Ptoza związana z wiekiem (rozcięgnowa) – najczęstsza u dorosłych. Rozcięgno mięśnia dźwigacza z czasem rozciąga się lub odchodzi od swojego przyczepu; powieka opada mimo prawidłowej siły mięśnia. Sprzyja jej wieloletnie noszenie soczewek kontaktowych i pocieranie oczu.
• Ptoza wrodzona – obecna od urodzenia, wynika z nieprawidłowego rozwoju mięśnia dźwigacza. U dzieci wymaga kontroli, bo zasłonięta źrenica może prowadzić do niedowidzenia.
• Ptoza po zabiegach – po operacjach oka lub po podaniu toksyny botulinowej w okolicę czoła; ta ostatnia jest zwykle przejściowa i ustępuje w ciągu kilku–kilkunastu tygodni.
• Ptoza mechaniczna – powiekę obciąża guz, torbiel, gradówka lub obrzęk.
• Ptoza neurologiczna i mięśniowa – uszkodzenie nerwu okoruchowego, zespół Hornera, miastenia. Te przyczyny wymagają pilnej diagnostyki.

Kiedy nie zwlekać

Opadanie powieki, które pojawiło się nagle lub w ciągu kilku dni, zwłaszcza z podwójnym widzeniem, nierówną szerokością źrenic, bólem głowy lub osłabieniem mięśni nasilającym się wieczorem, wymaga szybkiej konsultacji lekarskiej – nie jest to sytuacja do planowej kwalifikacji do zabiegu.

Objawy, które zgłaszają pacjenci

• zawężone pole widzenia od góry, gorsze widzenie przy czytaniu i prowadzeniu samochodu,
• odruchowe unoszenie brwi i marszczenie czoła, bóle głowy pod koniec dnia,
• odchylanie głowy do tyłu, by widzieć spod powieki,
• asymetria spojrzenia widoczna na zdjęciach, wrażenie zmęczenia lub senności.

Jak wygląda operacja ptozy

Technikę dobieramy do przyczyny i siły mięśnia dźwigacza:

• Przy dobrej funkcji dźwigacza (typowa ptoza wieku dojrzałego) wykonujemy skrócenie lub ponowne przymocowanie rozcięgna mięśnia. Cięcie prowadzimy w naturalnej bruździe powieki, więc blizna jest praktycznie niewidoczna. Zabieg wykonujemy w znieczuleniu miejscowym – pacjent współpracuje z lekarzem, co pozwala precyzyjnie ustawić wysokość powieki jeszcze w trakcie operacji.
• Przy słabej funkcji dźwigacza (część ptoz wrodzonych i neurologicznych) stosuje się podwieszenie powieki do mięśnia czołowego.
• Jeśli ptozie towarzyszy nadmiar skóry, oba problemy rozwiązujemy podczas jednego zabiegu.

Zabieg jest ambulatoryjny – tego samego dnia wracają Państwo do domu. Szwy usuwamy po około tygodniu; obrzęk i zasinienie ustępują zwykle w ciągu 1–2 tygodni.

Koszt

Operacja ptozy jednego oka kosztuje w OKUMED 6 000 zł, kwalifikacja do zabiegu 200 zł. Jeśli konieczna jest jednocześnie plastyka powiek górnych, zakres i cenę ustalamy indywidualnie podczas kwalifikacji.

Umów kwalifikację u lek. Jarosława Rachonia – ul. Świętojańska 135/2, Gdynia, tel. +48 882 650 299 lub rejestracja online.

---

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej.